หากตอนนี้ ใครที่กำลังจะทานข้าว เราอยากชวนเล่นสนุก ลองดูฉลากยี่ห้อน้ำปลากันหน่อยว่าเป็นน้ำปลายี่ห้ออะไร และผลิตจากที่ไหนกันนะ?

จริงๆ แล้วก่อนหน้าที่จะมีน้ำปลา รสชาติเค็มที่มนุษย์รู้จักมาจากความเค็มของเกลือไม่ว่าจะเป็นเกลือทะเลหรือเกลือบก ร่วมถึงกะปิหรือน้ำปลาร้า 

แต่ว่ากันว่านอกจากรสชาติ หวาน เค็ม เปรี้ยว เผ็ด แล้ว ยังมีอีกรสชาติที่เป็นศาสตร์แห่งการลิ้มรส นั่นก็คือ รสกลมกล่อม หรือที่เราคุ้นชื่อกันว่ารสอูมามิ

และ ‘รสอูมามิ’ นั้นก็ไม่ต้องหาอื่นไกล แต่หาได้จาก ‘น้ำปลา’ นั่นเองที่เป็นเอกลักษณ์ และจากการค้นพบน้ำปลานั้นก็ทำให้น้ำปลาเริ่มเข้ามามีบทบาทในการประกอบอาหารและวัฒนธรรมการกินของคนไทยมากขึ้นเรื่อยๆ 

โดยเชื่อว่าน้ำปลาเป็นภูมิปัญญาการสร้างเครื่องปรุงรสที่สืบทอดกันมาในหมู่บ้านชาวประมงที่อยู่ริมทะเล ก่อนจะถูกนำลงเรือเข้ามาขายในพื้นที่กรุงศรีอยุธยาแต่ก็ได้รับความนิยมอย่างจำกัดและมีราคาค่อนข้างสูง 

จนกระทั่งเข้าสู่สมัยกรุงรัตนโกสินทร์มีการตั้งโรงงานผลิตน้ำปลาขึ้นเป็นแห่งแรกในภาคตะวันออกในปี พ.ศ. 2460 ประจวบกับมีการย้ายถิ่นฐานเข้ามาในประเทศไทยของชาวจีนแต้จิ๋วความนิยมของน้ำปลาจึงแพร่หลายมากขึ้น

แม้น้ำปลาจะเป็นที่รู้จักในประเทศไทยและมีการผลิตเพิ่มขึ้นในหลายภูมิภาค แต่ถ้าพูดถึงน้ำปลาที่ผลิตจากปลาทะเลแท้ ซึ่งให้รสชาติ กลิ่น และสีที่โด่ดเด่นแตกต่างจากน้ำปลาที่ผลิตจากปลาน้ำจืด หรือสัตว์ทะเลชนิดอื่นๆ ไม่ว่าใครก็ต้องคิดถึงน้ำปลาจากภาคตะวันออกของเรา

สำหรับภาคตะวันออกน้ำปลาไม่ได้เป็นแต่เพียงผลิตภัณฑ์ขึ้นชื่อ แต่ว่าแท้จริงแล้วน้ำปลายังสื่อถึงความเป็นภาคตะวันออก
ทั้งด้านภูมิศาสตร์ อย่างการที่ภาคตะวันออกมีพื้นที่ชายฝั่งยาวรวมกันกว่า 575.16 กิโลเมตร สื่อถึงอาชีพพื้นถิ่นและอุตสาหกรรมประมงที่หล่อเลี้ยงชีวิต และสื่อถึงทรัพยากรทางทะเลที่อุดมไปด้วยอาหาร

เราขอชวนทุกคนไปทำความรู้จักกับยี่ห้อน้ำปลาแห่งภาคตะวันออก และลองหาซื้อสนับสนุนน้ำปลาเหล่านี้กัน

น้ำปลาตราทิพรส 

น้ำปลาตราทิพรสน่าจะเป็นน้ำปลายี่ห้อแรกที่ผลิตขึ้นในรูปแบบของอุตสาหกรรมและเป็นน้ำปลาของภาคตะวันออกยี่ห้อแรก
ที่นำพาความนิยมของน้ำปลาให้เพิ่มสูงขึ้นในสังคมไทย  โรงงานน้ำปลาทิพรส หรือ โรงงานทั่งซังฮะ (บริษัทไพโรจน์ จำกัด)
ก่อตั้งโดย ไล่เจี๊ยง แซ่ตึ๊ง เมื่อปี พ.ศ. 2462 ที่ท่าเรือฮกเกี้ยน ในจังหวัดชลบุรี ด้วยประสบการณ์ในการทำงานที่โรงน้ำปลา
จากประเทศจีน ไล่เจี๊ยงลงมือทำน้ำปลาและเริ่มขายน้ำปลาให้กับชาวบ้านในชลบุรี จากโอ่งดินเผาสู่ถังไม้ จากถังไม้สู่
บ่อคอนกรีตกิจการน้ำปลาของไล่เจี๊ยงเจริญเติบโตขึ้นเป็นลำดับ  และอยู่คู่สังคมไทยมาอย่างยาวนานจนถึงปัจจุบัน

ตัวน้ำปลาทิพรสมีสีค่อนข้างใสออกไปทางสีน้ำตาลอมส้ม เลือกใช้ปลากะตักในการหมัก โดยใช้เวลาหมักทั้งสิ้น 12 เดือน
ในสัดส่วนปลากว่า 65% ทำให้น้ำปลามีรสชาติเค็มแหลมเหมาะสำหรับใช้ทำอาหารเนื่องจากจะให้กลิ่นหอมทำให้กับข้าว
หรืออาหารที่ทำพิเศษขึ้น

น้ำปลาตราพรพิมล

ถ้าหากพูดถึงน้ำปลารสเด็ดของจังหวัดตราด น้ำปลาตราพรพิมลจะต้องติดอันดับแน่นอน น้ำปลาตราพรพิมลเป็นน้ำปลาแท้
ที่ผลิตจากปลาไส้ตันโดยปราศจากการปรุงแต่งและมีสัดส่วนของปลาไส้ตันสูงถึง 72% นอกจากนั้นยังใช้เวลาในการหมักนาน
ถึง 12 – 18 เดือน 

ต้นกำเนิดของน้ำปลาตราพรพิมลมาจาก นางเซี้ยะจู แซ่โส่ ในปี พ.ศ. 2533 โดยเป็นสูตรดั้งเดิมที่ทำกันในบ้านตระกูลโส่
ก่อนที่เซี้ยะจูจะนำสูตรมาผลิตกลายมาเป็นน้ำปลาตราพรพิมลโดยไม่ได้ปรับเปลี่ยนสูตรใดๆ และยังคงใช้กระบวนการผลิต
แบบพื้นบ้าน ทำให้ยังคงรสชาติหวานเล็กน้อยจากความหวานของปลาอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว และให้กลิ่นอายของการ
ทานน้ำปลาที่หมักกันภายในครอบครัว 

จุดเด่นของน้ำปลาพรพิมลนั้นอยู่ที่ความหอมเฉพาะตัวที่แม้จะนำมาประกอบอาหารผ่านความร้อนแล้วแต่กลิ่นหอมของน้ำปลา
ก็ยังคงอยู่

น้ำปลาตราสามกระต่าย

ไม่ต้องแปลกใจที่น้ำปลาตราสามกระต่ายจะค่อนข้างหาซื้อยาก นั่นก็เป็นเพราะ น้ำปลายี่ห้อนี้ผลิตส่งออกต่างประเทศเป็นหลัก โดยส่งออกไปประเทศเวียดนามและกัมพูชาสูงถึง 80% จากทั้งหมดที่ผลิตกันเลยที่เดียว

น้ำปลายี่ห้อนี้ ผลิตโดย บริษัท เทพพรชัย อุตสาหกรรม จำกัด โดย กุลวิทย์ เครือลอย ที่เดิมประกอบอาชีพเป็นชาวประมงจับปลากะตักซึ่งเป็นวัตถุดิบชั้นเลิศสำหรับทำน้ำปลาส่งให้โรงน้ำปลาเจ้าใหญ่ในชลบุรี ก่อนกุลวิทย์จะมีแนวคิดว่าถ้าวันใดวันหนึ่ง
เกิดโรงน้ำปลาไม่รับซื้อสินค้า หรือซื้อสินค้าน้อยลงตนจะนำปลาเหล่านี้ไปทำอะไร? 

นี่คือจุดเริ่มต้นทำให้กุลวิทย์ทดลองทำบ่อหมักน้ำปลาขึ้น หลังจากผ่านการลองผิดลองถูกนับครั้งไม่ถ้วน ในที่สุดก็สามารถผลิตน้ำปลาตราสามกระต่ายที่กลายมาเป็นสินค้า OTOP ของจังหวัดตราดขึ้นมาเป็นผลสำเร็จ

ตัวน้ำปลาของน้ำปลาตราสามกระต่ายมีลักษณะใส สีน้ำตาลอมแดง ให้รสชาติเค็มอมหวานอันเป็นเอกลักษณ์ เพราะเลือกใช้ปลากะตักคุณภาพดี และใช้เวลาหมักน้ำปลานนานถึง 12 เดือน จุดเด่นของน้ำปลาตราสามกระต่ายคือ ไม่ตกตะกอน

น้ำปลาตราหอยเป๋าฮื้อ

สำหรับน้ำปลาที่ติดหนึ่งในสามของทุกโพลรีวิวน้ำปลายอดเยี่ยมแทบทุกสำนักจะเป็นยี่ห้อใดไปไม่ได้ถ้าไม่ใช่น้ำปลาตราหอยเป๋าฮื้อ จากจังหวัดระยอง 

น้ำปลาพรี่เมี่ยมตราหอยเป๋าฮื้อ ผลิตโดย บริษัท อุตสาหกรรมน้ำปลาระยอง จำกัด เริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2497 โดย คุณบักเอี่ยม และ บุ้งชอ แซ่โซว (พ่อ-ลูก) ซึ่งได้เริ่มก่อตั้งและลงหลักปักฐานสร้างโรงงานน้ำปลาแบบอุตสาหกรรมขนาดเล็กขึ้น ณ อำเภอเมือง จังหวัดระยอง ก่อนค่อยๆ เติบโตและก้าวสู่การเป็นโรงงานอุตสาหกรรมน้ำปลาแท้ชั้นนำของประเทศในเวลาต่อมา

นับตั้งแต่จุดเริ่มต้นจนถึงวันนี้ตลอดระยะเวลามากกว่า 50 ปี ทำให้น้ำปลาตราหอยเป๋าฮื้อกลายเป็นน้ำปลาที่มีรสชาติถูกปาก
ผู้บริโภคทั้งในประเทศ และต่างประเทศจนติดอันดับรีวิวน้ำปลาแทบทุกรีวิว โดยน้ำปลาตราหอยเป๋าฮื้อมีลักษณะใส ไม่มีตะกอนสีน้ำตาลแดงอมทอง หมักจากปลากะตักสดหมักไว้ 76%  เคล้าเกลืออีก 23% โดยวิธีธรรมชาติ พร้อมด้วยกรดอะมิโนไอโอดีน
ที่จำเป็นต่อร่างกาย 

น้ำปลาแท้ตราปลาคู่

สำหรับจังหวัดชลบุรี โรงน้ำปลาประมงชลบุรี หรือที่คนท้องถิ่นรู้จักกันในนาม ‘โรงน้ำปลาร้อยปี’ เป็นโรงน้ำปลาเก่าแก่ที่อยู่
คู่ตำบลบางพระมาอย่างยาวนาน 

โรงน้ำปลาประมงชลบุรีเป็นแหล่งผลิตน้ำปลาตราปลาคู่ที่ใช้วัตถุดิบหลักเป็นปลาไส้ตันที่ชาวประมงพื้นบ้านในอำเภอบางพระเป็นผู้จับ และหมักโดยวิธีธรรมชาติที่สืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่นในหมู่ชาวประมงบางพระที่หมักน้ำปลาทานเองมานานเป็นร้อยปี โดยน้ำปลาตราปลาคู่ใช้เวลาหมักทั้งสิ้น 12 เดือนเพื่อให้ได้น้ำปลาที่มีกลิ่นเฉพาะตัว รสชาติก็กลมกล่อม มีความเค็มที่ไม่แหลมโดดและมีรสหวานจางๆ ปัจจุบันน้ำปลาตราปลาคู่เป็นของดีคู่เมืองชลบุรี 

ที่ถ้าใครนึกถึงเมนูทอด ก็ขอแนะนำน้ำปลาตราปลาคู่ไว้ให้พิจารณา

 น้ำปลาแท้ ตราชู ตราชั่ง

น้ำปลาตราตราชู ตราชั่ง เป็นเหมือนน้ำปลาในวัยเด็กที่จะสามารถพบเห็นได้ทั่วไปในร้านก๋วยเตี๋ยว หรือร้านอาหารตามสั่ง
ในจังหวัดระยอง โรงน้ำปลาตราชูตราชั่ง ก่อตั้งโดย ตั้งไถ่เชียง คนจีนที่อพยพเข้ามาอยู่ในปากน้ำ จังหวัดระยอง

เดิมที ตั้งไถ่เชียงไม่มีพื้นฐานในการทำกะปิ น้ำปลา แต่รู้จักการทำซีอิ๊วทำซอสเต้าหู้ ต่อมาแต่เมื่อเดินทางมาลงหลักปักฐาน
ที่ปากน้ำก็เห็นคนในพื้นที่ทำน้ำปลากิน จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้ตั้งไถ่เชียงสนใจการทำน้ำปลาโดยมีคนปากน้ำระยองเป็นครูสอน

น้ำปลาตราชั่งผลิตจากปลาไส้ตัน 68% เกลือ 31% น้ำตาลทราย 1%  ให้รสชาติเค็มแหลมและมีกลิ่นน้ำปลาชัด เหมาะสำหรับ
ทั้งใช้เหยาะจิ้ม ปรุงอาหาร หรือใช้แปรรูปต่อไป 

น้ำปลาแท้ตราช้างสามเศียร

น้ำปลาตราช้างสามเศียรอีกหนึ่งยี่ห้อน้ำปลาของดีจากจังหวัดตราด ที่คนท้องถิ่นคุ้นเคยในรสชาติและกลิ่นเป็นอย่างดี เชื่อว่าน้ำปลาตราช้างสามเศียรจะเป็นตัวเลือกที่คนตราดจะหยิบติดมือไปด้วยเมื่อต้องไปอยู่ไกล เพื่อช่วยคลายความคิดถึงรสชาติ
ของบ้าน  

น้ำปลาตราช้างสามเศียรเริ่มผลิตครั้งแรกที่เกาะช้าง จังหวัดตราด ตั้งแต่ปี พ.ศ.2505 โดยมีส่วนผสมคือ ปลากะตัก 60%
เกลือ 38% น้ำตาลทราย 2%  จุดเด่นของน้ำปลาตราช้างสามเศียรนั้นจึงมีความหอมเป็นพิเศษ รสไม่คาวจัดเหมาะนำมาประกอบอาหารได้หลายรูปแบบโดยเฉพาะต้มยำและอาหารประเภทแกง 

น้ำปลาตรายอด ระยอง

ถ้านึกถึงน้ำปลาที่เหมาะจะเหยาะบนข้าวสวยร้อนๆ ข้าวต้มอุ่นๆ หรือเส้นขนมจีนสดใหม่ คนระยองคงนึกถึงน้ำปลาตรายอดเป็นตัวเลือกแรกๆ นั่นก็เพราะว่า น้ำปลาตรายอดเป็นหัวน้ำปลาหอมหรือน้ำปลาน้ำแรกที่ได้จากการกรองหลังจากหมักบ่มปลาไส้ตันกับเกลือทะเลเป็นเวลานานถึง 2 ปี ทำให้ได้น้ำปลาที่มีสีน้ำตาลใส อมแดงปราศจากสารปรุงแต่งสังเคราะห์และผงชูรส แต่ยังคงความหวานโดยธรรมชาติจากปลาและมีกลิ่นหอมที่โดดเด่น

น้ำปลาตรายอด หรือ โรงงานน้ำปลาชิ้งฮะไถ่ จังหวัดระยอง ก่อตั้งขึ้นโดยรุ่นเตี่ยของนิพนธ์ เฉลิมโชควิจิตร นับถึงปัจจุบัน โรงงานน้ำปลาชิ้งฮะไถ่ ผลิตน้ำปลามาเป็นระยะเวลานานเกือบ 100 ปี ถือว่าเป็นโรงงานผลิตน้ำปลาเจ้าแรกๆ ในจังหวัดระยอง ซึ่งยังคงรักษากรรมวิธีทำน้ำปลาตามสูตรโบราณที่ตกทอดกันมาจากต้นตระกูลอยู่จนถึงทุกวันนี้

อ้างอิง

รีวิว 20 น้ำปลา ยี่ห้อไหนอร่อย พาไปส่องทั่วไทย เด็ดทุกขวด

รายชื่อผู้ประกอบกลุ่มธุรกิจ ผลิตน้ำปลาและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำที่ได้จากการหมัก

“น้ำปลา” เมืองระยอง

เส้นทาง ‘น้ำปลา’ ไทย นิยมแพร่หลายด้วยพลังแต้จิ๋ว

รีวิว ‘น้ำปลา’ 14 ยี่ห้อทั่วไทย

รวมน้ำปลาตัวเด็ด น้ำปลาในตำนาน น้ำปลายี่ห้อไหน สายคาวห้ามพลาด

น้ำปลาแท้ยอด