ฤดูนกอพยพมาถึงแล้ว ชวนสะพายกระเป๋า ออกไปดูความน่ารักของนกอพยพกันที่ภาคตะวันออก
.
มีใครเริ่มเห็นนกหน้าตาแปลกๆ ที่เข้ามาในประเทศไทยในช่วงหน้าหนาวนี้บ้างหรือยัง?
.
ในช่วงเดือนตุลาคมไปจนถึงหมดหน้าหนาวของทุกปีประเทศไทยจะได้ต้อนรับการมาถึงของฝูงนกอพยพขนาดใหญ่ซึ่งอาจมีมากถึง 50 ล้านตัว หรือมากกว่า 250 ชนิด เพราะประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นส่วนหนึ่งในเส้นทางนกอพยพที่สำคัญ ที่มีชื่อว่า ‘เส้นทางการบินอพยพเอเชียตะวันออก-ออสเตรเลีย’ (East Asian-Australasian Flyway: EAAF)
.
ในแต่ละปีจะมีนกบินอพยพมาจากซีกโลกตอนบน เช่น รัสเซีย จีน บินหนีหนาวลงมาหาอากาศอุ่นๆ ที่ซีกโลกตอนใต้ เนื่องจากซีกโลกเหนืออุณหภูมิลดต่ำลง น้ำกลายเป็นน้ำแข็ง พืชหยุดการเจริญเติบโต อาหารลดน้อยลง ซึ่งเป็นสภาพที่ไม่เหมาะสมจะอยู่อาศัยอีกต่อไป นกหลายชนิดจึงเลือกจึงอพยพลงมายังซีกโลกทางใต้ที่มีแหล่งอาหารที่อุดมสมบูรณ์กว่า
.
โดยการอพยพของนกเหล่านี้ก็มาในหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นแวะมาอาศัยในแถบบ้านเราและจะอพยพกลับถิ่นฐานเดิมเพื่อผสมพันธุ์และทำรังวางไข่ หรือแวะพักหาอาหารเป็นช่วงสั้นๆ จากนั้นบินผ่านไปยังซีกโลกตอนใต้ และส่วนสุดท้ายมาเพื่ออยู่ผสมพันธุ์หรือสร้างรังและวางไข่
.
โดยเราสามารถแบ่งนกอพยพออกได้เป็น 6 กลุ่ม คือ 1) กลุ่มนกบก (Terrestrial Bird) 2) กลุ่มนกทะเล (Sea Bird) 3) กลุ่มนกชายเลน (Shore Bird) 4) กลุ่มนกน้ำ (Waterbird) 5) กลุ่มห่านป่าและนกเป็ดน้ำ(Waterfowl) 6) กลุ่มนกล่าเหยื่อและอีแร้ง (Raptor)
.
สำหรับภาคตะวันออกเราสามารถพบนกอพยพบางชนิดได้หลากหลายทั่วภาคตะวันออก ไม่ว่าจะเป็นที่ทุ่งใหญ่ปากพลี จังหวัดนครนายก พื้นที่ชุ่มน้ำปากน้ำประแสร์ ในป่ารอยต่อ 5 จังหวัด หรือป่าชายเลนตามจังหวัดต่างๆ ที่ติดทะเล ตัวอย่างเช่น
.
นกนางนวลหลากหลายสายพันธุ์
นกสกุลเหยี่ยว เช่น เหยี่ยวนกเขาพันธุ์จีน เหยี่ยวนกเขาพันธุ์ญี่ปุ่น เหยี่ยวหูดำ
อีแร้งสีน้ำตาลหิมาลัย
นกทะเลขาเขียวลายจุด
นกชายเลนปากกว้าง
นกทะเลขาแดง
นกปากซ่อม
นกเป็ดน้ำลาย
นกเป็ดน้ำเทา
นกแต้วแล้วพันธุ์จีน
นกจับแมลงอกสีน้ำตาลอ่อน
นกแซวสวรรค์หางดำ
นกจับแมลงคิ้วเหลือง
นกจับแมลงหลังสีเขียว
นกแซงแซวปากกา
นกเขนน้อยไซบีเรีย
อินทรีหลังขาว
นกยางจีน
นกหัวโตสีเทา
นกหัวโตทรายเล็ก
นกหัวโตทรายใหญ่
นกซ่อมทะเลอกแดง
นกปากแอ่นหางลาย
นกอีก๋อยเล็ก
นกอีก๋อยใหญ่
นกตีนเหลือง
นกชายเลนปากแอ่น
นกเด้าดิน
นกพลิกหิน
นกน็อตใหญ่
นกน็อตเล็ก
นกคอสั้นตีนไว
นกชายเลนปากโค้ง
นกชายเลนปากช้อน
.
จะเห็นได้ว่านี่เป็นเพียงนกอพยพบางส่วนที่พบได้ในภาคตะวันออกเท่านั้น ทั่วประเทศไทยเองก็มีความหลากหลายของชนิดนกมาก ยังไงก็ตาม นกหลายชนิดที่มีความเสี่ยงใกล้สูญพันธุ์เมื่ออพยพมาที่ประเทศไทยเช่นกัน
.
โดยสาเหตุของการสูญพันธุ์ของนกอพยพในประเทศไทยหรือในเส้นทางอพยพนี้คือ การสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัย เนื่องจากการเปลี่ยนการใช้ประโยชน์ที่ดิน โดยเฉพาะถิ่นที่อยู่อาศัยที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์ และอีกสาเหตุสำคัญคือการล่านก ไม่ว่าจะมาจากการล่าโดยความเข้าใจผิดว่าเป็นศัตรูต่อพืชหรือสัตว์ที่ชาวบ้านเลี้ยงไว้ ล่าเพื่อเป็นอาหาร หรือล่าเพื่อจับไปส่งธุรกิจสัตว์เลี้ยง โดยเฉพาะการใช้ตาข่ายขึงดักจับนกจัดเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้นกอพยพเหล่านี้เสี่ยงสูญพันธุ์
.
ในบางพื้นที่ของภาคตะวันออกที่เป็นแหล่งอยู่อาศัยและแหล่งอาหารของนกอพยพอย่างทุ่งใหญ่ปากพลี จังหวัดนครนายกจึงมีการสร้างความเข้าใจและการให้ความรู้แก่ชุมชนคนกับนกอพยพสามารถอยู่ร่วมกันได้จริงๆ
.
โดยนกอพยพได้มีที่อยู่อาศัย มีแหล่งอาหารไม่โดนไล่หรือโดนล่าและยังได้รับการอนุรักษ์ดูแล ชาวบ้านในทุ่งใหญ่ปากพลีก็ได้ประโยชน์จากการค้าขายให้แก่เหล่านักดูนกหรือนักอนุรักษ์ ปัจจุบันทุ่งใหญ่ปากพลีจัดเป็นแหล่งดูนกอพยพที่เป็นที่รู้จักแห่งหนึ่งในประเทศไทยเลยทีเดียว
.
อ้างอิง
https://plus.thairath.co.th/topic/naturematter/101421
https://www.facebook.com/173757696058557/posts/3053412718093026/?mibextid=rS40aB7S9Ucbxw6v
https://www.dnp.go.th/wildlife/Wildlifeyearbook/abstract/2563/4.%20ความหลากชนิดของนกน้ำในพื้นที่แม่น้ำประแสร์%20(p.55-70).pdf
https://www.dnp.go.th/…/abstract/2548%20(full)/3.1.pdf
https://www.dnp.go.th/…/abstract/2548%20(full)/3.1.pdf
https://www.facebook.com/173757696058557/posts/3053412718093026/?mibextid=rS40aB7S9Ucbxw6v
.
เรียบเรียงโดย EPIGRAM
.
#นกอพยพ #สัตว์ป่า #ดูนก #ภาคตะวันออก #EPIGRAM #สื่อภาคตะวันออก