ถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่มองว่าการท่องเที่ยวคือการหยุดพัก ผ่อนคลาย และได้อยู่กับตัวเองในพื้นที่หนึ่ง โดยไม่ต้องเร่งรีบ ไม่ต้องวิ่งไล่ตามเช็กอินให้ครบทุกที่ บางที การท่องเที่ยวอย่างเนิบช้า หรือ“สโลว์ทราเวล” (Slow Travel) อาจเหมาะกับคุณ
สโลว์ทราเวลคือการท่องเที่ยวที่ให้ความสำคัญกับ ‘การอยู่ที่ตรงนั้น’ เป็นการท่องเที่ยวที่เน้นการอยู่ตรงนั้นให้นานขึ้นอีกสักหน่อย นานพอที่จะได้ยินเสียงน้ำตกซัดผ่านโขดหินในจังหวะที่ไม่รีบเร่ง นานพอที่จะมองเห็นดาวตกวูบหนึ่งบนฟากฟ้ามืดสนิท และนานพอที่จะได้ฟังเสียงชาวบ้านบอกเล่าประวัติศาสตร์ของพื้นที่
เรียกได้ว่าเป็นการท่องเที่ยวแบบค่อยๆ เดิน ค่อยๆ หายใจ และให้คุณค่ากับประสบการณ์ของการท่องเที่ยวเป็นหลัก
ช่วงต้นปีที่ผ่านมา Agoda เว็บไซต์ด้านการท่องเที่ยวประกาศว่าระยองเป็นหมุดหมายอันดับหนึ่งของการท่องเที่ยวแบบสโลว์ทราเวลในเอเชีย โดยอ้างอิงจากข้อมูลการเข้าพักเฉลี่ยของนักท่องเที่ยวในช่วงเดือนมกราคม–มีนาคม พบว่าระยองเป็นจุดหมายที่นักท่องเที่ยวใช้เวลาเข้าพักนานที่สุดในบรรดาสถานที่ทั่วเอเชีย สะท้อนแนวโน้มใหม่ของการท่องเที่ยวเชิงลึก ที่เน้นความผูกพันกับสถานที่ วัฒนธรรมท้องถิ่น และธรรมชาติ
ไม่น่าแปลกใจเลย ที่ระยองถูกยกให้เป็นอันดับหนึ่งว่าของการท่องเที่ยวแบบสโลว์ทราเวล เพราะระยองมีมิติอื่นที่นอกเหนือไปจากการเป็น ‘เมืองอุตสาหกรรม’ ระยองมีทั้งชายหาดที่เงียบสงบ มีป่าชายเลนที่ทอดยาว มีน้ำตกที่ซ่อนตัวอยู่เบื้องหลังแนวเขาเขียวชอุ่ม มีวิถีและชุมชนประมงพื้นบ้านที่ยังมีลมหายใจและความกระชุ่มกระชวยอยู่เต็มเปี่ยม
และเพื่อต้อนรับช่วงวันหยุดยาว เราได้รวบรวม 5 สถานที่เที่ยวแบบเนิบช้าตามสไตล์สโลว์ทราเวลในระยองไว้ให้คุณ ถ้าพร้อมแล้ว เรามาออกเดินทางอย่างช้าๆ ไปด้วยกัน เพื่อให้คุณได้ตั้งใจอยู่ในพื้นที่นั้นๆ และให้พื้นที่ได้อยู่กับคุณด้วยเช่นกัน
น้ำตกคลองปลาก้าง
หากพูดถึงบรรยากาศสุดชิล ได้พักผ่อนหย่อนใจ ก็คงไม่มีอะไรดีไปกว่าการได้แช่เท้าในน้ำตก ฟังเสียงน้ำซ่านกระเซ็นให้ผ่อนคลาย คลอไปกับเสียงนกและเสียงใบไม้ลู่ลม ซึ่งสถานที่แรกที่เราอยากชวนทุกคนไปสัมผัสในบรรยากาศซอฟต์ๆ ก็คือ ‘น้ำตกคลองปลาก้าง’
น้ำตกคลองปลาก้าง เป็นน้ำตกที่อยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งขาติเขาชะเมา-เขาวง โดยน้ำตกแห่งนี้มีด้วยกันทั้งหมด 7 ชั้น แต่ละชั้นได้แก่ วังช้างผ่าน ซึ่งเป็นชั้นแรกสุดที่สามารถเดินทางเข้าถึงง่าย เล่นน้ำตกได้ชิลๆ ชั้นต่อมาคือ ลานผีเสื้อ ตามชื่อของชั้นนี้ ในบางจังหวะ บางฤดูกาลเราอาจได้พบกับฝูงผีเสื้อมาเล่นกันอยู่ในบริเวณนี้ ชั้นที่สามคือ แอ่งเครือสะบ้า ชั้นนี้จะคล้ายๆ กับชั้นแรกที่เป็นน้ำตกเล็กๆ ให้ทุกคนมาหย่อนเท้าแช่น้ำกันได้ ต่อมา ชั้นที่ 4 คือ ลานประตูผา เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ที่ทำให้เห็นความสวยงามของน้ำตกคลองปลาก้างได้อย่างชัดเจน
ขึ้นไปชั้นที่ 5 เรียกว่า ธารเกาะกลาง การจะเดินขึ้นไปชั้นนี้อาจจะต้องมีความระมัดระวังเนื่องจากเริ่มมีความชันมากขึ้น โดยเป็นธารน้ำตกเล็กๆ ให้ได้แวะนั่งหายใจ ต่อมาชั้นที่ 6 กับ วังกระชาย ที่อยู่ไม่ไกลจากชั้นที่ 5 พื้นที่บริเวณนี้ให้มนต์ขลังของป่าที๋โอบรอบด้วยต้นไม้ใหญ่ท่ามกลางสายธารของน้ำตก และชั้นสุดท้ายกับ ธารสายหมอก ที่เป็นจุดหมายให้พิชิต ซึ่งอาจจะต้องอาศัยความระมัดระวัง เนื่องจากมีความชัน และข้างทางเป็นเหวลึก อย่างไรก็ตามหากใครได้ขึ้นไปจะพบกับน้ำตกขนาดใหญ่ที่มีน้ำไหลตลอดทั้งปี เป็นชั้นที่ทำให้เห็นความสวยงามของธรรมชาติไม่น้อย
แน่นอนว่าสำหรับใครที่ชอบศึกษาธรรมชาติ ที่นี่ยังเหมาะกับการเดินป่าเพื่อสำรวจธรรมชาติด้วยเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นกล้วยไม้ป่า ว่าน เฟิร์น และเห็ด หรือใครชอบบรรยากาศป่าดิบชื้น บางส่วนของเส้นทางศึกษาธรรมชาติยังพบกับบริเวณที่มอสปกคลุมได้ด้วย โดยระยะทางในการเดินนั้นอยู่ที่ประมาณ 2 กิโลเมตร เรียกว่าเดินได้ชิลๆ ไม่เหนื่อยเกินไป
สำหรับน้ำตกแห่งนี้ จะเปิดให้เข้าตั้งแต่ 08.00 น. -16.00 น. โดยมีค่าเข้าชมอยู่ที่ ผู้ใหญ่ 40 บาท เด็ก 20 บาท
ที่อยู่ : ต.ห้วยทับมอญ อ.เขาชะเมา จ.ระยอง 21110
พิกัด : https://maps.app.goo.gl/QyLHqzfnua4Mm2uw6
เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด ฟาร์มแสงสุข
ฟาร์มแสงสุข เป็นฟาร์มเล็กๆ ตั้งอยู่บนเนินเขาเงียบสงบ แม้จะอยู่ไม่ไกลจากตัวเมืองระยองมากนัก แต่ก็ถือว่าไกลพอที่จะทำให้แสงสว่างจากเมืองไม่ส่องมารบกวนท้องฟ้าที่นี่ และท้องฟ้าที่มืดสนิทจนเหมือนกับเป็นเวทีให้ดวงดาวนับล้านได้ส่องประกาย ก็คือไฮไลต์สำคัญของที่นี่นั่นเอง
ที่ฟาร์มแสงสุข เราสามารถมองเห็นวิวทิวเขารอบตัวได้เกือบ 360 องศา ครอบคลุมทั้งเขายายดา เขามะกอก เขางวงช้าง และเขาแหลม บรรยากาศภายในฟาร์มเรียบง่ายและเป็นกันเอง ด้านหน้าฟาร์มเป็นคาเฟ่เล็กๆ สไตล์สโลว์บาร์ มีทั้งกาแฟ ขนม 2 – 3 อย่าง และอาหารที่หมุนเวียนไปตามวัตถุดิบในแต่ละสัปดาห์
ถัดจากคาเฟ่ขึ้นไปเป็นลานกางเต็นท์ที่รองรับได้มากถึง 20 หลัง แต่ที่นี่จะเปิดให้เข้ามาจับจองพื้นที่ได้เฉพาะช่วงปลายฝนต้นหนาวเท่านั้น บริเวณของลานจะรายล้อมด้วยสวนป่าและสวนผลไม้ที่เปิดให้เดินเข้าไปชมได้ในเวลากลางวัน เหมาะแก่การพาครอบครัวหรือกลุ่มเพื่อนมาทำกิจกรรมรอบกองไฟ เล่นกับสัตว์เลี้ยงที่พามาด้วยได้ หรือแค่ซึมซับความสงบของธรรมชาติแบบไม่เร่งรีบ
อย่างที่บอกว่าจุดเด่นของฟาร์มแสงสุขคือท้องฟ้าที่มืดสนิท ดังนั้นที่นี่จึงถูกยกให้เป็นเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด ซึ่งเหมาะอย่างยิ่งกับการดูดาว โดยในบางครั้งทางฟาร์มก็จะมีกิจกรรมที่จัดตามปรากฏการณ์ดาราศาสตร์และวันสำคัญ เช่น ‘Night Sky at FarmSaengSuk’ ชักชวนผู้มาเยือนได้เรียนรู้กลุ่มดาวด้วยตาเปล่า พร้อมกับฟังบรรยายเบื้องต้นเกี่ยวกับท้องฟ้า และได้นอนชมดาวภายใต้ผืนฟ้ากว้าง
ไม่ว่าคุณจะเป็นสายแคมป์ สายปั่น สายถ่ายรูป สายดูดาว หรือเป็นนักเดินทางที่เพียงอยากจะใช้เวลาช้าๆ ไปกับธรรมชาติที่ไม่แต่งแต้มเกินไป ฟาร์มแสงสุขอาจเป็นจุดพักใจที่คุณกำลังตามหา
ที่อยู่ : 55/6 หมู่ 5 ต.แกลง อ.เมืองระยอง จังหวัดระยอง
พิกัด : https://maps.app.goo.gl/HSADCjftDdpr7JNN9
หาดน้ำแดง
หาดน้ำแดง หาดเล็กๆ ที่ทอดยาวเชื่อมไปจนถึงทะเลเนินฆ้อ เป็นหาดที่ยังคงความสงบและธรรมชาติไว้อย่างน่ารัก มีหน้าหาดไม่ลึกชัน เหมาะสำหรับการพาเด็กๆ ไปเล่นน้ำหรือใช้เวลาเดินเล่นริมทะเลอย่างไม่เร่งรีบ
บรรยากาศโดยรอบเป็นแนวป่าชายเลนที่สมบูรณ์ มีต้นไม้ใหญ่ยืนต้นกลางน้ำที่กลายเป็นภาพแปลกตาและงดงามไปพร้อมๆ กันเมื่อยามน้ำลง
ไฮไลต์สำคัญคือ ที่นี่เป็นแหล่งหญ้าทะเลธรรมชาติซึ่งเป็นแหล่งอาหารของพะยูนและเต่าทะเล จึงเหมาะสำหรับการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่ให้ทั้งความสวยงามไปพร้อมๆ กับการเรียนรู้เรื่องระบบนิเวศชายฝั่ง
ช่วงเย็นตั้งแต่ 16.00 น. เป็นต้นไปคือ เวลาที่เหมาะที่สุดในการมาเยือน เพราะแสงแดดเริ่มอ่อน อากาศเย็นสบาย น้ำทะเลใส คลื่นเงียบสงบ และแทบไม่มีนักท่องเที่ยวพลุกพล่าน ที่ริมหาดมีชิงช้าให้ถ่ายรูปหลายจุด มีโต๊ะเก้าอี้เรียงรายให้ได้นั่งพักผ่อน และมีร้านขายอาหารเล็กๆ ของชาวบ้านที่น่าร่วมอุดหนุน
ทั้งหมดนี้ทำให้หาดน้ำแดงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่อยากใช้เวลาอย่างเนิบช้าที่ริมทะเลทซึ่งไม่วุ่นวาย ได้เล่นน้ำเบาๆ หรือแค่เหม่อมองต้นไม้กลางน้ำที่ยืนเงียบอยู่ใต้ท้องฟ้า แต่เที่ยวแล้วก็อย่าลืมที่จะระมัดระวังช่วยกันรักษาความสะอาดของพื้นที่เล็กๆ แห่งนี้ เพื่อให้ธรรมชาติยังคงต้อนรับเราอย่างอ่อนโยนแบบนี้ไปอีกนาน
นอกจากนั้นสำหรับใครที่อยากใช้เวลาต่ออีกสักหน่อยในพื้นที่ใกล้เคียง แนะนำให้แวะไปที่ ศูนย์การเรียนรู้วิถีประมงพื้นบ้าน ชุมชนเนินฆ้อ ซึ่งเป็นพื้นที่เรียนรู้เรื่องการทำประมงในแบบชาวบ้านดั้งเดิม หรือขับรถต่อไปยัง ตลาดเก่าประแสร์ ตลาดเล็กๆ ริมน้ำที่เงียบสงบและอบอุ่นไปด้วยวิถีชีวิตเรียบง่าย ที่อยู่ไม่ไกลนัก
หาดน้ำแดงและพิกัดรอบๆ คือ พื้นที่ที่เหมาะกับการพักผ่อนใจในจังหวะที่ช้าลง เหมาะกับการมาเที่ยวกับครอบครัว กลุ่มเพื่อน หรือแค่ตัวคนเดียวที่อยากฟังเสียงลม เสียงคลื่น และเสียงของธรรมชาติที่ยังไม่ถูก กลบด้วยความเร่งรีบของโลกใบนี้
ที่อยู่ : ต.บ้านกร่ำ อ.แกลง จ.ระยอง
พิกัด : https://maps.app.goo.gl/vjM3Ckb6XpG1nA8S8?g_st=il
ชุมชนบ้านทะเลน้อย
ชุมชนบ้านทะเลน้อย เป็นอีกหนึ่งจุดหมายเงียบๆ ตั้งอยู่ไม่ไกลจากชุมชนปากน้ำประแสร์มากนัก ห่างกันเพียงประมาณ 10 กิโลเมตร แต่กลับเต็มไปด้วยเสน่ห์ที่แตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง
บ้านทะเลน้อยเป็นชุมชนต้นแบบด้านการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและวัฒนธรรม ที่พัฒนาขึ้นจากรากฐานของวิถีชีวิตดั้งเดิม มีการรวมกลุ่มกันจัดกิจกรรมท่องเที่ยวโดยชุมชน และเป็นแหล่งปลูก ‘ผักกระชับ’ พืชพื้นถิ่นหายากที่มีอยู่เพียงแห่งเดียวในประเทศไทย
กิจกรรมภายในชุมชนหลากหลาย ทั้งยังอิงไปกับรากของประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็นการสักการะราชบัลลังก์โบราณที่เชื่อกันว่าเป็นของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระพุทธรูปโบราณที่สานด้วยหวาย และโบสถ์ไม้เก่าแก่สมัยรัชกาลที่ 4 ณ วัดราชบัลลังก์
นอกจากนี้ยังมีการล่องเรือชมวิถีชีวิตริมลุ่มน้ำประแสร์ ที่เราจะได้ทฟังเสียงน้ำเคล้าลมและชมฝูงเหยี่ยวแดงร่อนผ่านเหนือชายป่าชายเลน
หรือถ้าใครอยากจะรู้จักระยองให้ลึกกว่าริมหาด ก็สามารถลองเข้าพักโฮมสเตย์ในชุมชนเพื่อสัมผัสความอบอุ่นแบบบ้านๆ ชมการสาธิตทำปลาเค็มสูตรดั้งเดิม ฝึกปลูกและเก็บผักกระชับจากต้นจริง และลิ้มรสเมนูผักท้องถิ่นในบรรยากาศที่เหมือนกลับไปเยี่ยมญาติผู้ใหญ่ในชนบท
ชุมชนบ้านทะเลน้อยได้รับรางวัลด้านการท่องเที่ยวชุมชนมาแล้วหลายครั้ง ทั้งรางวัลอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย ครั้งที่ 11 และ 13 สาขาแหล่งท่องเที่ยวชุมชน เหมาะสำหรับผู้ที่อยากอยากใช้เวลาเดินช้าๆ ทักทายผู้คน ฟังเรื่องเล่าริมลำคลอง และให้ธรรมชาติพื้นถิ่นค่อยๆ เยียวยาความเหนื่อยล้าในใจ
ที่อยู่ : ต.ทางเกวียน อ.แกลง จ.ระยอง
พิกัด : https://maps.app.goo.gl/4nWaFqWdixjU1mpr6
ชุมชนคลองลาวน
ชุมชนคลองลาวนเป็นชุมชนเล็กๆ ริมคลองที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ย้อนกลับไปตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 คลองลาวนได้ปรากฎอยู่ในนิราศเมืองแกลงของสุนทรภู่ ความว่า
“แล้วภิญโญ โมทนา ลีลาลาศ
ลงเลียบหาด ปรีดิ์เปรม เกษมสันต์
ถึงปากช่อง คลองน้ำ เป็นสำคัญ
ตำแหน่งนั้น ชื่อชะวาก ปากลาวน”
คลองลาวนเป็นคลองที่มีความคดเคี้ยวตามธรรมชาติก่อนออกสู่ทะเล สองฝั่งคลองเต็มไปด้วยป่าชายเลนที่อุดมสมบูรณ์ มีทั้งต้นโกงกาง ต้นแสม และต้นกะบูนอายุนับร้อยปี บรรยากาศที่นี่เงียบสงบ ลมพัดเอื่อยตลอดวัน เสียงน้ำกระทบตลิ่งสลับกับเสียงนกและแมลงในแนวป่า ให้ความรู้สึกราวกับเวลาเดินช้าลง
เป็นสถานที่ที่เหมาะกับการล่องเรือชมคลองในช่วงเช้าแดดอ่อนหรือยามเย็นก่อนพระอาทิตย์ตก โดยเราจะได้เห็นแสงสีทองสะท้อนผิวน้ำระยิบระยับในจังหวะเนิบๆ ที่ใจค่อยๆ ปรับจูนเข้ากับธรรมชาติอย่างไม่รู้ตัว
นอกจากความสมบูรณ์ของป่าชายเลนตามธรรมชาติแล้ว ความพิเศษของชุมชนคลองลาวนยังหมายรวมถึง พื้นที่หมู่บ้านเล็กๆ ที่ชื่อ “คาเซ” ซึ่งในอดีตเคยเป็นอู่ต่อเรือเก่าสมัยรัชกาลที่ 6 มีการค้นพบเศษกระเบื้องโบราณซึ่งช่วยยืนยันได้ว่าที่แห่งนี้เคยเป็นศูนย์กลางการค้าทางน้ำที่รุ่งเรืองมาก่อน
ในอดีตชาวบ้านที่นี่เคยมีอาชีพหลักคือเลี้ยงหอยนางรม โดยอาศัยสภาพคลองแบบ 3 น้ำ คือ น้ำจืด น้ำกร่อย และน้ำเค็ม แต่การพัฒนาและกฎหมายที่ไม่สอดคล้องกับวิถีชีวิตพื้นถิ่น ทำให้หลายครอบครัวต้องหยุดการเพาะเลี้ยงหอยลง
ปัจจุบันชาวคลองลาวนหันกลับมาร่วมกันอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลนอีกครั้ง มีการฟื้นฟูวิถีการประมงพื้นบ้านและเลี้ยงหอยนางรมในรูปแบบใหม่ และการเปิดเส้นทางท่องเที่ยวเชิงชุมชนผ่านกิจกรรมล่องเรือชมคลอง หากท่านใดสนใจมาล่องเรือท่องเที่ยวชุมชนคลองลาวนเพื่อย้อนรอยประวัติศาสตร์เส้นทางสัญจรทางน้ำเส้นสำคัญ และทดลองใช้ชีวิตตามวิถีชุมชน ก็สามารถติดต่อได้ที่กลุ่มวิสาหกิจท่อง
เที่ยวชุมชนคลองลาลวนหรือเทศบาลสุนทรภู่
ที่อยู่ : ชุมชนคลองลาวน ม.1 ต.ชากพง อ.แกลง จ.ระยอง
พิกัด : https://goo.gl/maps/vivkcpcoc2Ruzr866
หวังว่าทั้ง 5 สถานที่จะเราหยิบยกมาฝากกัน จะสามารถทำให้คุณเก็บกระเป๋าและก้าวเท้าออกเดินทางมาสัมผัสบรรยากาศการท่องเที่ยวแบบสโลว์ทราเวลในจังหวัดระยอง
และหากคุณได้มาท่องเที่ยวแล้ว ก็อย่าลืมช่วยกันรักษาให้ระยองยังคงเป็นหมุดหมายอันดับหนึ่งในใจคนที่มองหาการพักผ่อนที่แท้จริง ช่วยกันบอกเล่าเรื่องราละความสวยงามของระยอง เพื่อแสดงให้เห็นว่าระยองไม่ควรถูกเบียดทับด้วยการพัฒนาอุตสาหกรรมเพียงอย่างเดียว เพราะที่นี่มีอะไรลึกซึ้งยิ่งกว่านั้น และควรค่าที่จะได้รับการดูแลให้เหมาะสมไม่แพ้เมืองไหนๆ
อ้างอิง
Slow Travel เที่ยวแบบเนิบช้าดีอย่างไร
ระยอง” ครองอันดับ 1 เอเชีย จุดหมายท่องเที่ยว Slow Travel 2568
บ้านทะเลน้อย อำเภอแกลง จังหวัดระยอง
วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยว บ้านทะเลน้อยระยองฮิ
เที่ยวชุมชนบ้านทะเลน้อย ชวนไปชม ไปชิม ไปลิ้ม ไปลอง กับ “ระยอง” ในมุมมองใหม่ ที่ไม่ใช่แค่ทะเล
หาดน้ำแดง หาดลับที่ใครหลายคนอาจจะยังไม่รู้จักแห่
ทริปลอง ล่อง แล : ทริปเที่ยวโดยชุมชนและคนรุ่นใหม่ในพื้นที่ที่พาไปหามุมแรร์ๆ ของจังหวัดระยองด้วยกัน
